Sponsored Link

ขอเชิญลูกหลานชาวเชียงใหม่และนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและต่างชาติ ร่วมสืบสานประเพณี “ใส่ขันดอกบูชาเสาอินทขิล ประจำปี 2559” ระหว่างวันที่ 1 มิถุนายน 2559 – 7 มิถุนายน 2559 ณ วัดเจดีย์หลวงวรมหาวิหาร จ.เชียงใหม่ สอบถามรายละเอียดโทร 053-282-041,053-814-119

ประเพณี “ใส่ขันดอกบูชาเสาอินทขิล” คือประเพณีอะไร?

แอดมินจะขออธิบายว่า ประเพณี “ใส่ขันดอกบูชาเสาอินทขิล” คือประเพณีอะไร มีความเป็นมาอย่างไร มาอ่านกันเลยจร้า

ประเพณี “ใส่ขันดอกบูชาเสาอินทขิล” เป็นประเพณีที่ทำเพื่อสักการะบูชาเสาหลักเมือง เสาอินทขิลเป็นเสาหลักเมืองที่มีสำคัญของเมืองเชียงใหม่เป็นที่เคารพสักการะและนับถือว่าเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ เป็นที่รวมวิญญาณของชาวเมืองและบรรพบุรุษในอดีต

การทำพิธีดังกล่าวจะทำในปลายเดือน 8 เหนือข้างแรมแก่ ในวันเริ่มทำพิธีนั้น พวกชาวบ้านชาวเมืองทั้งผู้เฒ่าผู้แก่ หนุ่มสาวจะพากันนำเอาดอกไม้ธูปเทียน น้ำขมิ้นส้มป่อยใส่พานหรือภาชนะไปทำการสรงสักการะ การทำพิธีดังกล่าวนี้มักจะเริ่มในวันแรม 12 ค่ำ เดือน 8 เหนือ ไปแล้วเสร็จเอาในวันขึ้น 3 ค่ำเดือน 9 เหนือ เป็นประจำทุกปีจึงเรียกว่า “ประเพณีใส่ขันดอกอินทขิล” สมัยก่อนการจัดงานประเพณีนี้เป็นหน้าที่ของเจ้าผู้ครองนครและข้าราชบริพาร แต่ปัจจุบันทุกภาคส่วนทั้งส่วนราชการและประชาชนชาวเชียงใหม่ได้ร่วมมือร่วมใจกันจัดประเพณีนี้ขึ้นเป็นเวลานานถึง 7 วัน ชาวเชียงใหม่และจังหวัดใกล้เคียงทั้งผู้คนที่อาศัยอยู่ในเมืองและนอกเมืองต่างพากันนำข้าวตอก ดอกไม้ ธูปเทียน น้ำอบน้ำหอมมาบูชาเสาอินทขิลและพระพุทธรูปฝนแสนห่ากันอย่างเนืองแน่นทุกปี

สำหรับกิจกรรมในประเพณีเข้าอินทขิล มีดังนี้

1.พิธีบูชาเสาอินทขิล

พิธีนี้กระทำโดยการจุดธูปเทียน บูชาอินทขิล กับรูปกุมภัณฑ์ และฤาษี ทั้งนี้เพื่อให้บ้านเมืองอยู่สงบสุขร่มเย็น ช่วงเวลาสำหรับ ทำพิธีบูชาเสาอินทขิล คือ ช่วงปลายเดือน 8 ต่อต้นเดือน 9 วิหารอินทขิล จะเปิดให้ประชาชน เข้าไปสักการบูชา ตั้งแต่เช้า ซึ่งจะต้องทำพิธี พลีกรรม เครื่องบูชาดังนี้
• การบูชาอินทขิล
เครื่องบูชามี ข้าวตอกดอกไม้ และเทียน 8 สวย พลู 8 สวย ดอกไม้เงิน 1 ผ้าขาว 1 รำ ช่อขาว 8 ผืน มะพร้าว 2 แคนง กล้วย 2 หวี อ้อย 2 เล่ม ข้าว 4 ควัก (กระทง) แกงส้ม แกงหวาน อย่างละ 4 โภชนะอาหาร 7 อย่าง ใส่ขันบูชา
• การบูชาต้นยางหลวง ในวัดเจดีย์หลวง
เครื่องบูชามี เทียน 2 คู่ พลู 2 สวย ดอกไม้ 2 สวย หมาก 2 ขด 2 ก้อม ช่อขาว 4 ผืน หม้อใหม่ 1 ใบ กล้วย 1 หวี ข้าว 4 ควัก แกงส้มแกงหวานอย่างละ 4 โภชนะอาหาร 7 อย่าง
• การบูชากุมภัณฑ์ 2 ตน ในวัดเจดีย์หลวง
ให้แต่งหอไม้อ้อต้นละหอ เครื่องบูชามีเทียนเงิน 4 เล่ม เทียนคำ 4 เล่ม ช่อขาว 8 ผืน ช่อแดง 8 ผืน ฉัตรขาว 2 ฉัตรแดง 2 มะพร้าว 4 แคนง กล้วย 4 หวี อ้อย 4 เล่ม ไหเหล้า 4 ไห ปลาปิ้ง 4 ตัว เนื้อสุก 4 ชิ้น เนื้อดิบ 4 แกงส้มแกงหวานอย่าง 4 เบี้ย 1300 หมก 1000 ผ้าขาว 1 รำ อาสนะ 12 ที่
• การบูชาช้าง 8 ตัว ที่พระเจดีย์หลวง
ช้างแต่ละตัวมีเครื่องบูชาดังนี้ เทียนเงิน 1 คู่ เทียนคำ 1 คู่ ฉัตรแดง ช่อแดง 1 มะพร้าว 1 แคนง กล้วย 1 หวี อ้อย 1 เล่ม หญ้า 1 หาบ หมาก 1 ขด 1 ก้อม พลู 1 เล่ม ข้างตอกดอกไม้แดง 7 อย่าง ใส่ขันบูชา

2.พิธีใส่ขันดอก

เป็นพิธีที่กระทำต่อ จากการจุดธูปเทียนบูชาอินทขิล ทางวัดจะเตรียมพานเรียงไว้เป็นจำนวนมากเพื่อให้ประชาชนนำดอกไม้ ที่ตนเตรียมมา ไปวาง ในพาน (ขัน) จนครบ เหมือนกับการใส่บาตรดอกไม้ การถวายดอกไม้เป็นการแสดงความเคารพบูชาแก่เสาอินทขิล กุมภัณฑ์ฤาษี และพระรัตนตรัย

Sponsored Link

3. การใส่บาตรพระประจำวันเกิด

นอกจากเปิดวิหารอินทขิล จัดพาน รับดอกไม้แล้ว ทางวัดยังได้จัดเตรียมบาตร 7 ลูก วางไว้หน้าพระพุทธรูปประจำวันเกิดทั้ง 7 วัน คือ
• วันอาทิตย์ – พระพุทธรูปปางถวายเนตร
• วันจันทร์ – พระพุทธรูปปางห้ามญาติ
• วันอังคาร – พระพุทธรูปปางไสยาสน์
• วันพุธ – พุทธรูปปางอุ้มบาตร
• วันพฤหัสบดี – พระพุทธรูปปางขัดสมาธิ
• วันศุกร์ – พระพุทธรูปปางรำพึง
• วันเสาร์ – พระพุทธรูปปางนาคปรก

4. พิธีสรงน้ำพระเจ้าฝนแสนห่า

พระเจ้าฝนแสนห่า คือ พระพุทธรูปซึ่งประดิษฐาน อยู่ที่วัดช่างแต้มซึ่งอยู่ใกล้ๆ วัดเจดีย์หลวง ชาวเชียงใหม่เชื่อว่า พระพุทธรูปองค์นี้มีพุทธานุภาพ บันดาลให้ฝนตก ต้องตามฤดูกาล เทศบาลนครเชียงใหม่จึงอาราธนา มาประดิษฐาน บนรถแห่ไปตามถนน สำคัญ ใน เมืองให้ประชาชนสรงน้ำในวันแรม 12 ค่ำ เดือน 8 ซึ่งเป็นวันเริ่ม งานประเพณี หลังจากนั้น ก็นำมาประดิษฐานไว้วงเวียนหน้า พระวิหาร วัดเจดีย์หลวง ทุกวันตลอดงาน พิธีเข้าอินทขิล เพื่อให้ประชาชน ที่ไปร่วมงาน ได้สรงน้ำ พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์องค์นี้อย่างทั่วถึง

5. พิธีสืบชะตาเมือง

พิธีสืบชะตาเมือง เป็นพิธีที่กระทำหลังจากสิ้นสุดการบูชาเสาอิทขิลแล้วระยะหนึ่ง แต่ก็ยังคง อยู่ในช่วงครึ่งแรก ของเดือน 9 เหนือ ประเพณีมีขึ้นเนื่องจาก เมืองเชียงใหม่ สร้างชื้นตามหลัก โหราศาสตร์ และ การเลือกชัยภูมิ ตลอดจน มหาทักษา เพื่อให้ได้ชัยภูมิ เวลา และฤกษ์ที่เป็นมงคลอันจะบันดาล ให้เมือง เจริญรุ่งเรือง สืบไปอย่างไรก็ตาม เมื่อวันเวลาผ่านไป ย่อมมีบางช่วง ที่ดวงเมืองเบี่ยงเบน ตามลัคนา การทำบุญสืบชะตาเมืองจะช่วยให้เคราะห์ร้ายลดลงและสถานการณ์ต่างๆ กลับดีขึ้นไป การสืบชะตาของชาวล้านนาเทียบได้กับการทำบุญวันเกิด แต่มีพิธีการค่อนข้างละเอียดถี่ถ้วน โดยมีความเชื่อว่า หากกระทำแล้วจะช่วย สืบ อายุให้ยืนยาวต่อไป

พิธีสืบชะตาเมืองเชียงใหม่ จะกระทำในตัวเมือง 10 แห่ง คือกลางเวียง อันเคยเป็นสะดือเมือง ประตูทั้ง 5 ประตู และแจ่ง เวียง (มุมเมือง) ทั้ง 4 แจ่ง เมื่อมีพระบรม ราชานุสรณ์ สามกษัตริย์ มาประดิษฐาน ที่หน้าศาลากลางเก่า ตั้งแต่ พ.ศ.2526 การทำพิธีสืบชะตา ณ กลางเวียง ก็กระทำที่บริเวณอนุสาวรีย์ สามกษัตริย์ โดยมีพระสงฆ์ 9 รูปที่เหลืออีก 9 แห่งมีพระสงฆ์แห่งละ 11 รูป รวมทั้งสิ้นเป็น 108 รูป เท่ากับ จำนวน 108 มงคลในลัทธิพราหมณ์ และเท่ากับ พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ และพระสังฆคุณ รวม 108 ประการเช่นกัน

พิธีสืบชะตาเมือง ซึ่งเริ่มทำตั้งแต่ พ.ศ.2511 นั้น จะกระทำขึ้นพร้อมๆกัน ทุกจุดในเวลา 07.00 นาฬิกา จะเริ่มพิธีสืบชะตาเมือง โดยเริ่มด้วย การจุดธูปเทียนบูชา พระรัตนตรัย สมาทานเบญจศีลพระภิกษุสงฆ์ เจริญพระพุทธมนต์แล้วแสดงธรรมเทศนา เมื่อจบแล้วจึงถวาย ภัตตาหารเพล แก่พระสงฆ์ หลังจาก เพลมีพิธีถวายไทยทาน พระสงฆ์อนุโมทนา ผู้ประกอบพิธี กรวดน้ำอุทิศส่วนกุศล แก่เทพยดาอารักษ์ ตลอดจนพระ วิญญาณ พญามังราย และเจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ทุกพระองค์

สรุปส่งท้าย

จะเห็นว่า ประเพณี “ใส่ขันดอกบูชาเสาอินทขิล” มีความสำคัญกับชาวเชียงใหม่เป็นอย่างมาก เพราะฉะนั้นเราต้องช่วยกันร่วมสืบสานประเพณีอันดีงามนี้ ให้คงอยู่ต่อไปชั่วลูกชั่วหลาน

1 ปีมีหน แอดมินขอเชิญชวน มาร่วมสืบสานประเพณี “ใส่ขันดอกบูชาเสาอินทขิล” กันเยอะๆนะจ้าว มาทำบุญสร้างกุศลกันจร้า

ขอขอบคุณข้อมูล การท่องเที่ยวเชียงใหม่
ขอขอบคุณข้อมูล http://student.nu.ac.th/
ขอขอบคุณข้อมูล สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
เรียบเรียงโดย YUDYMOVEE

Sponsored Link